Vintages

Lật lại lịch sử về những mẫu đồng hồ từng hiện diện trong chiến tranh Việt Nam

Với sự đổ bộ của hàng trăm ngàn quân Mỹ, mặt trận Việt Nam cũng chứng kiến sự hiện diện của hàng loạt mẫu đồng hồ quân sự như Bulova, Seiko hay Benrus. 

Feb 29, 2020 | By Hai Yen Ho

Chiến tranh Việt Nam là quãng thời gian dài đau thương trong lịch sử dân tộc, lôi kéo nhiều bên tham gia và tập trung vào hai mặt trận uỷ nhiệm phía Bắc và phía Nam Việt Nam. Cuộc chiến kéo dài đã kéo lùi nền kinh tế, xã hội của toàn bộ Việt Nam, đồng thời làm hàng triệu người dân vô tội thiệt mạng.

Về phía Mỹ, cuộc chiến Việt Nam đánh dấu thời kỳ dài đầy đen tối và khủng hoảng trong lịch sử quân sự của nước này. Mỹ bắt đầu tham chiến tại Việt Nam từ năm 1954 và chỉ kết thúc sau khi Tổng thống Nixon ra lệnh rút các lực lượng Hoa Kỳ ra khỏi Việt Nam vào năm 1973. Tạm gác các vấn đề về lịch sử, đây chính là giai đoạn của những chiếc đồng hồ quân sự đáng chú ý, từ đồng hồ quân sự (mil-spec) của Bulova, Elgin và Benrus cho đến đồng hồ lặn và phi công dân sự được quân nhân mua lại tại Post Exchanges (PXs).

Hầu hết những chiếc đồng hồ mil-spec được sản xuất trong khoảng thời gian này là loại không thể bảo trì, hay về cơ bản là chỉ được dùng một lần. Chúng được thiết kế để tồn tại trong hai năm và sau đó bị thay thế. Nếu xét đến sự khắc nghiệt của môi trường chiến trận mà những chiếc đồng hồ này phải chịu, quả là một phép lạ nếu như có bất cứ chiếc nào còn tồn tại đến ngày nay.

Vì đồng hồ mil-spec không được cấp rộng rãi cho quân đội, nhiều quân nhân đã mua đồng hồ cá nhân tại các căn cứ quân sự nước ngoài. Trong số đó, đồng hồ Seiko đặc biệt phổ biến, với giá cả phải chăng và không dễ mua được ở Hoa Kỳ. Chính vì thế mà việc nhìn thấy chiếc đồng hồ lặn hay quân sự Seiko trên cổ tay của một quân nhân Mỹ là điều rất bình thường.

Bài viết này sẽ đề cập đến những chiếc đồng hồ chính do chính phủ Hoa Kỳ phát hành trong chiến tranh cũng như một vài chiếc đồng hồ dân sự nổi tiếng được quân đội nước ngoài mua lại.

Bulova MIL-W-3818A (300-600 USD)

Đây là những mẫu đồng hồ quân sự đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam, được phát triển theo tiêu chuẩn MIL-W-3818A và được Bulova cùng Elgin hoàn thành. Những chiếc đồng hồ này chính là mẫu cải tiến của đồng hồ điều hướng A17 được phát triển trong chiến tranh thế giới thứ hai, được cấp cho quân Mũ nồi xanh (Green Berets) và Lực lượng Đặc nhiệm (Special Forces).

Thiết kế đồng hồ là mô hình chuyển đổi có cùng mẫu chữ số Ả rập và mặt số 24 giờ của field watch hiện đại với kim được trang trí cầu kỳ theo kiểu kim nhà thờ lớn, thường xuất hiện trong đồng hồ từ thế chiến thứ nhất và thứ hai.

Mẫu đồng hồ này thường bị nhầm với Bulova A17A, vì cả hai có ngoại hình gần giống nhau. Điểm khác biệt căn bản nằm ở bộ máy bên trong, khi mẫu xuất hiện sau chứa bộ máy 17 chân kính chính xác hơn (so với bộ máy 15 chân kính trước đó). Đối với các nhà sưu tầm, A17A là vật phẩm đáng chú ý hơn, khi xét đến việc vỏ của nó hoàn toàn khớp với bộ máy MIL-W-3818A.

Cụ thể, phiên bản sau này chứa bộ máy Bulova 10BNCH. Mặc dù hầu hết các nhà sản xuất chỉ đơn giản là sửa đổi các bộ phận trong bộ máy dân dụng theo thông số quân sự, nhưng có vẻ như bộ máy này được chế tạo riêng cho mục đích quân sự ngay từ đầu.

Mặc dù đồng hồ Bulova khá hữu dụng cho quân đội Hoa Kỳ, họ vẫn bị vuột mất hợp đồng vào tay Benrus vào năm 1962, khi quân đội cập nhật thông số kỹ thuật lên MIL-W-3818B, Bulova đã gửi các nguyên mẫu cho bộ quốc phòng trên phiên bản tái tạo, nhưng chỉ có Benrus DTU-2A/P là được thông qua.

Benrus DTU-2A/P (300-600 USD)